Κρυφός παράγοντας στο αίμα αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού

Ο καρδιαγγειακός κίνδυνος δεν εξαρτάται μόνο από τη γνωστή «κακή» χοληστερίνη, όπως συχνά πιστεύεται. Νέα ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων δείχνει ότι ένας λιγότερο γνωστός παράγοντας στο αίμα, η λιποπρωτεΐνη(a) ή Lp(a), μπορεί να παίζει σημαντικό και συχνά υποτιμημένο ρόλο στην εμφάνιση εγκεφαλικών επεισοδίων και καρδιοπαθειών. 

Τι είναι η Lp(a) και γιατί δεν εντοπίζεται εύκολα 

Η Lp(a) είναι ένα σωματίδιο που μεταφέρει χοληστερίνη στο αίμα και μοιάζει με την LDL, τη λεγόμενη «κακή» χοληστερίνη. Ωστόσο, διαθέτει μια επιπλέον πρωτεΐνη που φαίνεται να αυξάνει τη βλαπτική της δράση στα αγγεία. Τα επίπεδά της καθορίζονται κυρίως γενετικά, πράγμα που σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι μπορεί να έχουν υψηλές τιμές χωρίς να το γνωρίζουν ή να έχουν επηρεάσει τη διατροφή ή τον τρόπο ζωής τους.

Υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους πέντε ανθρώπους έχει αυξημένη Lp(a), χωρίς όμως να εμφανίζει συμπτώματα. Αυτό την καθιστά ιδιαίτερα «ύπουλη» παράμετρο κινδύνου, καθώς δεν εντοπίζεται εύκολα με τις συνηθισμένες εξετάσεις χοληστερίνης. Αν και η σύνδεσή της με καρδιαγγειακές παθήσεις είναι γνωστή εδώ και χρόνια, δεν ήταν ξεκάθαρο μέχρι τώρα κατά πόσο μπορεί να προκαλέσει σοβαρά επεισόδια.

Τα αποτελέσματα της μεγάλης ανάλυσης δεδομένων 

Νέα δεδομένα από ανάλυση περισσότερων από 20.000 ασθενών έρχονται να δώσουν πιο σαφή εικόνα. Οι ερευνητές αξιοποίησαν δείγματα από μεγάλες κλινικές μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες και εξέτασαν τα επίπεδα Lp(a) σε συνδυασμό με την εμφάνιση καρδιαγγειακών συμβάντων. Οι συμμετέχοντες κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με τις τιμές της ουσίας στο αίμα τους, ενώ λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, τα φάρμακα και άλλοι δείκτες υγείας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν πολύ υψηλά επίπεδα Lp(a) παρουσίαζαν σημαντικά σοβαρότερο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επιπλοκών. Συγκεκριμένα, η πιθανότητα για γενικά σοβαρά επεισόδια ήταν αυξημένη κατά περίπου 31%, ενώ ο κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια ήταν σχεδόν 50% υψηλότερος. Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η αύξηση στον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, που έφτανε περίπου το 64%.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η υψηλή Lp(a) δεν φάνηκε να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος, κάτι που δείχνει ότι επηρεάζει διαφορετικούς μηχανισμούς μέσα στο καρδιαγγειακό σύστημα. Επίσης, η επίδρασή της ήταν πιο έντονη σε άτομα που ήδη είχαν ιστορικό καρδιοπάθειας, αν και αυξημένος κίνδυνος παρατηρήθηκε και σε υγιείς συμμετέχοντες.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την πρόληψη 

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ακόμη και αν δεν υπάρχει προς το παρόν ειδική θεραπεία που να μειώνει άμεσα τη Lp(a), οι ασθενείς με υψηλές τιμές μπορούν να μειώσουν τον συνολικό τους κίνδυνο με πιο επιθετική ρύθμιση της LDL χοληστερίνης και άλλων παραγόντων, όπως της αρτηριακής πίεσης και του διαβήτη. Παράλληλα, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη έρευνες για νέες στοχευμένες θεραπείες που θα μπορούν να μειώσουν ειδικά αυτή τη λιποπρωτεΐνη.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της επαναξιολόγησης παλαιών κλινικών δεδομένων, καθώς η ανάλυση αποθηκευμένων δειγμάτων μπορεί να αποκαλύψει νέες πληροφορίες που δεν ήταν ορατές κατά τη διάρκεια των αρχικών μελετών.